Ga naar inhoud
Terug naar alle onderwerpen

Samen een huis kopen met vrienden: De risico's en regels

Samen een woning kopen met vrienden brengt gezamenlijke financiële verplichtingen en juridische afspraken met zich mee. Lees hoe eigendom, hypotheek, belastingen, vertrek en overlijden samenhangen.

Als u samen met vrienden een woning koopt, deelt u niet alleen de woonruimte, maar krijgt u ook gezamenlijke financiële en juridische verplichtingen. In dit artikel leest u hoe een gezamenlijke hypotheek, de eigendomsverdeling en afspraken over vertrek en overlijden met elkaar samenhangen.

Wat zijn de risico's en financiële regels?

Een geldverstrekker beoordeelt onder meer het inkomen, bestaande verplichtingen en de woningwaarde binnen de geldende leennormen en acceptatievoorwaarden. Samen kopen betekent niet dat alle inkomens altijd volledig meetellen of dat iedere geldverstrekker de constructie accepteert.

Als de hypotheekovereenkomst hoofdelijke aansprakelijkheid bevat, kan de geldverstrekker ieder van de betrokken schuldenaren aanspreken voor de hele schuld. Onderlinge afspraken over wie welk deel betaalt, beperken die aanspraak van de geldverstrekker niet. De precieze aansprakelijkheid staat in de leningsovereenkomst.

Bij samen kopen kunnen onder meer de volgende situaties ontstaan:

  • Verandering van inkomen: werkloosheid of arbeidsongeschiktheid kan de betaalbaarheid van de gezamenlijke maandlasten veranderen.
  • Waardedaling en restschuld: als de verkoopopbrengst lager is dan de resterende schuld en verkoopkosten, kan een restschuld overblijven.
  • Rentestijging: na afloop van de rentevaste periode kunnen de maandlasten veranderen. Hypotheekrente is alleen aftrekbaar als aan de voorwaarden voor de eigenwoningschuld wordt voldaan. Voor hoge inkomens geldt een maximaal aftrektarief van 37,56%; dit is geen vast teruggavepercentage voor iedereen.
  • Conflicten over geld of gebruik: er kan onenigheid ontstaan over onderhoud, de verdeling van kosten, het gebruik van kamers of de wens om te verhuizen.

Samen kopen met drie of meer vrienden

Bij meerdere kopers hangt de mogelijkheid om een hypotheek te krijgen af van de geldverstrekker en de gekozen constructie. De eigendomsverdeling wordt vastgelegd in de leveringsakte. De eigendomsdelen, eigen inbreng en onderlinge verdeling van betalingen zijn niet automatisch hetzelfde.

Een exit-regeling beschrijft bijvoorbeeld hoe de waarde wordt bepaald als iemand wil vertrekken, of de anderen het aandeel kunnen overnemen en wat er gebeurt als dat niet lukt. Een onderlinge afspraak ontslaat iemand niet automatisch uit de hypotheekverplichtingen. Daarvoor is ook toestemming van de geldverstrekker nodig. Een overdracht van een eigendomsdeel verloopt via de notaris.

De verplichte rol van de notaris en de belastingen

Voor de juridische overdracht van de woning en het vestigen van een hypotheekrecht zijn notariële akten nodig. De notaris is onafhankelijk en onpartijdig en verzorgt de inschrijving van de akten in het Kadaster.

De nota van afrekening laat zien welke bedragen bij de overdracht worden betaald of ontvangen. Door de grenzen aan de hypotheek zijn meestal eigen middelen nodig voor bijkomende kosten. Of financieringskosten kunnen worden meegefinancierd en hoe de rente wordt behandeld, hangt af van de lening en de toepasselijke voorwaarden. Een algemeen verbod op meefinancieren van alle bijkomende kosten is daarom te stellig.

  • Voor een woning waarin de koper zelf duurzaam gaat wonen, geldt onder voorwaarden 2% overdrachtsbelasting.
  • De startersvrijstelling wordt per koper beoordeeld. Er gelden onder meer voorwaarden voor leeftijd, eigen bewoning en het niet eerder gebruiken van de vrijstelling. De waarde van de gehele woning, niet alleen het gekochte aandeel, mag niet hoger zijn dan € 555.000.
  • Als één koper recht heeft op de vrijstelling, betekent dat niet dat de andere kopers ook zijn vrijgesteld.

Afspraken vastleggen en overlijden

Afspraken kunnen gaan over eigen inbreng, maandlasten, onderhoud, gebruik van de woning en vertrek. Welke overeenkomst daarbij past, hangt af van de situatie. Een samenlevingscontract is niet automatisch een volledige regeling voor iedere groep vrienden.

Vrienden erven niet automatisch van elkaar doordat zij samen eigenaar zijn of een samenlevingscontract hebben. Een testament kan bepalen wie het aandeel van een overleden eigenaar erft. Zonder passende regeling kan het aandeel bij de erfgenamen terechtkomen, waardoor de overblijvende bewoners met andere mede-eigenaren te maken krijgen. De werking van afspraken hangt af van de inhoud en de omstandigheden; de notaris kan hierover uitleg geven.

Fiscaal partnerschap

Samen eigenaar zijn van een woning kan gevolgen hebben voor fiscaal partnerschap. Bij ongehuwde personen gelden daarvoor wettelijke voorwaarden, zoals inschrijving op hetzelfde adres en gezamenlijke eigendom van een eigen woning waarin beiden wonen. Bij meerdere bewoners of zelfstandige wooneenheden kan de uitkomst anders zijn. Niet alle mede-eigenaren zijn daarom automatisch elkaars fiscale partner.

Rustig overleggen?

Albers Direct denkt graag met u mee. Stel uw vraag of maak een afspraak.