Ga naar inhoud

Hoort bij: Wij kopen een huis

Uw eerste woning

Bij een woning kopen hangen uw bod, de woningwaarde, uw inkomen en het koopcontract nauw samen. Dit artikel behandelt negen onderwerpen, van financieringsvoorbehoud en bouwkundige keuring tot verbouwen, ouderschapsverlof en eigen geld.

Een woning kopen gaat niet alleen over de koopsom. Ook uw inkomen, de getaxeerde woningwaarde, beschikbare eigen middelen en contractvoorwaarden bepalen wat financieel en juridisch mogelijk is.

Bieden boven de vraagprijs

De vraagprijs en de marktwaarde van een woning zijn niet hetzelfde. Boven de vraagprijs bieden betekent daarom niet automatisch dat het volledige extra bedrag uit eigen geld moet komen. Doorslaggevend voor de financiering zijn onder meer de taxatiewaarde en uw maximale hypotheek op basis van uw inkomen. De gebruikelijke grens voor de hypotheek is 100% van de marktwaarde.

Bij een koopsom van € 500.000 en een taxatiewaarde van € 470.000 bedraagt het verschil € 30.000. Dat bedrag komt voor eigen rekening, naast de kosten koper. Voor doorstromers kan overwaarde uit de huidige woning een bron van eigen middelen zijn. Hoeveel ruimte er voor een bod bestaat, hangt dus samen met de hypotheekruimte, de verwachte woningwaarde en het beschikbare eigen geld.

Een bod met financieringsvoorbehoud

Met een financieringsvoorbehoud legt u vast onder welke voorwaarden de koop kan worden ontbonden als de benodigde hypotheek niet tot stand komt. In de koopovereenkomst staan het financieringsbedrag en de uiterste datum. Een termijn van vier tot zes weken is gebruikelijk. De taxatie, benodigde documenten en beoordeling door de geldverstrekker hebben invloed op de doorlooptijd.

Een beroep op het voorbehoud moet tijdig en met de afgesproken onderbouwing plaatsvinden. Zonder geldig beroep kan een contractuele boete volgen, vaak 10% van de koopsom. Een bankgarantie heeft een andere functie: daarmee staat een financiële instelling garant voor het afgesproken bedrag aan zekerheid voor de verkoper. Die garantie vervangt het financieringsvoorbehoud niet.

De betekenis van een bouwkundige keuring

Een bouwkundige keuring geeft inzicht in de technische staat van de woning en mogelijke herstelkosten. De inspectie richt zich onder meer op de fundering, kruipruimte, dakconstructie, gevels en installaties. Bij oudere woningen kunnen verouderde materialen en achterstallig onderhoud een rol spelen. Bij jongere woningen zijn de onderhoudshistorie en eventuele zichtbare gebreken eveneens relevant.

De uitkomsten kunnen gevolgen hebben voor de financiering en de benodigde eigen middelen. In de koopovereenkomst kan een ontbindende voorwaarde staan voor direct noodzakelijk herstel boven een afgesproken bedrag. Of ontbinding mogelijk is, hangt dan af van die afspraak en het keuringsrapport. Bij nieuwbouw richt een opleveringskeuring zich op afwerkpunten en installatiefouten wanneer de woning wordt opgeleverd.

Een verbouwing financieren met een bouwdepot

Een bouwdepot is een afzonderlijke rekening bij de geldverstrekker voor het verbouwingsdeel van uw hypotheek. Bij het afsluiten wordt het totale hypotheekbedrag geleend, maar het geld voor de werkzaamheden blijft in het depot. De geldverstrekker betaalt verbouwingsfacturen daaruit. Over de lening betaalt u hypotheekrente; over het nog niet opgenomen depotbedrag ontvangt u een rentevergoeding.

Voor de financiering telt de getaxeerde waarde na verbouwing mee. De gebruikelijke grens is 100% van die waarde, met mogelijke extra ruimte voor energiebesparende maatregelen. Een keuken, badkamer, isolatie of aanbouw kan onderdeel zijn van het verbouwingsplan. Losse meubels vallen daar niet onder. De maximale omvang, looptijd en voorwaarden verschillen per geldverstrekker. Een resterend depotbedrag kan na afloop worden gebruikt om de hypotheek af te lossen.

Welk inkomen telt tijdens ouderschapsverlof?

Tijdens ouderschapsverlof kan uw loon tijdelijk lager zijn. Voor een hypotheek beoordeelt de geldverstrekker welk inkomen duurzaam beschikbaar is. Daardoor is niet automatisch het salaris vóór het verlof bepalend, maar ook niet uitsluitend het bedrag op uw meest recente loonstrook. De afspraken met uw werkgever, de einddatum van het verlof en uw toekomstige arbeidsuren spelen mee.

Recente loonstroken, een arbeidsovereenkomst en een werkgeversverklaring helpen om die situatie te onderbouwen. De beoordeling verschilt per geldverstrekker. Daarnaast is er verschil tussen het inkomen waarmee de bank rekent en wat u tijdens het verlof daadwerkelijk ontvangt. Ook opvangkosten en andere vaste lasten beïnvloeden uw financiële ruimte. Voor de beoordeling van uw persoonlijke situatie kunt u dit bespreken met de adviseur van uw kantoor.

Wat staat er in het koopcontract?

Het koopcontract bevat meer dan de koopsom. Ook het financieringsvoorbehoud, een eventueel voorbehoud voor bouwkundige keuring, de boetebepaling en de opleveringsdatum leggen rechten en verplichtingen vast. De afgesproken opleveringsdatum hangt bovendien samen met de geldigheidsduur van de hypotheekofferte. Een lijst met zaken beschrijft welke onderdelen en spullen achterblijven of worden meegenomen.

Na ontvangst van de ondertekende koopovereenkomst geldt een wettelijke bedenktijd van drie dagen, waarvan minimaal twee werkdagen. Binnen die termijn is ontbinding zonder opgave van reden mogelijk. Daarna worden de contractuele voorwaarden bepalend. Een ouderdomsclausule kan de aansprakelijkheid van de verkoper voor ouderdomsgebreken beperken. Mondelinge toezeggingen bieden niet dezelfde vastlegging als afspraken die in het contract zijn opgenomen.

Verschillen tussen starters en doorstromers

De betekenis van starter of doorstromer verschilt per regeling. Voor de startersvrijstelling van overdrachtsbelasting zijn onder meer leeftijd, woningwaarde, eigen bewoning en eerder gebruik van de vrijstelling bepalend. Alleen voor het eerst een woning kopen is dus niet de volledige omschrijving. Bij Nationale Hypotheek Garantie gelden geen afzonderlijke categorieën voor starters en doorstromers.

Voor de maximale hypotheek gelden dezelfde inkomenstabellen. Het verschil zit vaak in de eigen middelen: starters beschikken bijvoorbeeld over spaargeld of een schenking, terwijl doorstromers overwaarde uit een verkochte woning kunnen hebben. Die overwaarde speelt ook een rol bij de hypotheekrenteaftrek. Daarnaast kan een meeneemregeling het mogelijk maken de bestaande rente voor een deel van de nieuwe hypotheek te behouden, afhankelijk van de voorwaarden.

Als de taxatie lager uitvalt dan uw bod

Een taxatie geeft de geldverstrekker een onafhankelijk oordeel over de waarde van het onderpand. Valt die waarde lager uit dan uw bod, dan kan een tekort in de financiering ontstaan. Bij een koopsom van € 450.000 en een taxatiewaarde van € 435.000 is het verschil € 15.000. Daar komen de kosten koper nog bij. Uw inkomen kan het mogelijke hypotheekbedrag verder beperken.

Mogelijke routes zijn opnieuw onderhandelen over de koopsom, het verschil uit eigen middelen betalen of een herbeoordeling vragen bij aantoonbare fouten in de taxatie. Een tweede rapport wordt niet zonder meer geaccepteerd en biedt geen zekerheid op een hogere waarde. Ook ontbinding via een financieringsvoorbehoud kan mogelijk zijn, mits aan de afgesproken termijn en bewijsvereisten wordt voldaan.

Woningwaarde en uw maximale hypotheek

Voor uw maximale hypotheek gelden twee afzonderlijke grenzen. De eerste volgt uit uw inkomen, de rente, de rentevaste periode en uw overige financiële verplichtingen. De tweede hangt samen met de marktwaarde van de woning. De laagste van deze grenzen bepaalt hoeveel u kunt lenen. Voor energiebesparende maatregelen kan aanvullende leenruimte gelden.

De vraagprijs is het bedrag dat de verkoper vraagt, uw bod is wat u wilt betalen en de marktwaarde is de onderbouwde waardering van de taxateur. Deze bedragen kunnen uiteenlopen. Eigen geld is doorgaans nodig voor de kosten koper en voor het deel van de koopsom dat boven de taxatiewaarde ligt. Een hypotheekmaximum op inkomen zegt daardoor op zichzelf nog niet of een specifieke woning volledig financierbaar is.

Rustig overleggen over uw eerste woning?

Storms Financiële Dienstverlening denkt graag met u mee. Stel uw vraag of maak een afspraak.